دانلود اپلیکیشن
کاخ ساسانی شیراز یا مجموعه کاخ ساسانی سروستان در جنوب شهر سروستان، یکی از بناهای باستانی یادگار گذشتگان است که تا سالها بر سر دوره تاریخی ساخت آن، اختلاف نظر وجود داشت. این سازه 25 هکتار وسعت دارد و با سنگ و گچ ساخته شده است. این بنا شباهت زیادی با کاخ فیروزآباد دارد؛ اما کوچکتر است و با گنبدی آجری. همچنین طراحی آن پیچیدهتر از کاخ مزبور است. گفتنی است که کاخ ساسانی شیراز در شهریور 1310 به ثبت ملی رسیده است.
بسیاری از محققان آن را متعلق به اواخر عهد ساسانی میدانند و سبک معماریش را نمونه اولیه سبک گوتیک مینامند. ابن خردادبه در المسالک و الممالک ساخت آن را به بهرام پنجم ساسانی نسبت میدهد. اوزلی در اوایل سده هشتاد میلادی، آن را (با توجه به گنبدها) یک بنای دوره اسلامی توصیف کرد. فلاندن و کست در سال 1840این سازه را کاخ یا آتشکدهای از دوران ساسانی نامیدند و کست نقشهای دقیق از آن تهیه کرد. حدود 40 سال بعد مادام دیولافوا نخستین تصاویر را از این بنا تهیه کرد و نقشهای دقیقتر و با جزئیات فراوان، از این بنا ترسیم نمود. پس از آن هرتسفلد در سال 1910 میلادی ساخت آن را به بهرام پنجم ساسانی نسبت داد و منبع خود را تاریخ طبری عنوان کرد که گفته بود مهر نرسی، صدراعظم بهرام پنجم، برای خود باغی ساخت با 12 هزار درخت سرو. نهایتاً این حدس که در دوره فرمانروایی بهرام پنجم، برابر با قرن 5 میلادی، این بنا به عنوان آتشکده یا شکارگاه سلطنتی، ساخته شده است، مورد قبول قرار گرفت.
و اما معماری بنا؛ نمای اصلی کاخ ساسانی شیراز در ضلع جنوبی، شامل یک ایوان بزرگ مرکزی و دو ایوان کوچک در دو طرف میشود که ایوان مرکزی به تالار اصلی منتهی میگردد و پس از آن به چهار حیاط داخلی. دیوار جنوبی تالار مرکزی نیز به دیوار جانبی خارجی منتهی میشود. سقف قسمتهای داخلی بنا گنبدی شکل است و از فیلگوش یا گوشواره (نوعی طاق کوچک در اطراف گنبد برای استوار نگهداشتن آن) برای ساخت آنها استفاده شده است. در اتاقها نیز از ستونهای سنگی برای نگهداشتن سقف استفاده شده است. همچنین ناهمواریهای تپههای اطراف نشان از بناهای ویرانشده اطراف این کاخ دارد.
روی هم رفته این سبک معماری پیشرفته را متعلق به اواخر دوره ساسانی و چنان که گفتیم، پیشزمینهای برای ایجاد سبک معماری گوتیک، میدانند. قطعاً آنچه ما امروز از این ساختمان رو به ویرانی گذاشته میبینیم، با آنچه که در دوران شکوه و جلال ساسانیان بوده است، بسیار متفاوت است. این شکوه و شاهی در هم شکسته خود درس عبرتی است برای آنان که میاندیشند.
سحر قربانی فر
موقعیت
وِیز
گوگل مپز