خانه محتشم

خانه محتشم شیراز یکی از بناهای متعلق به دوران زندیه و قاجاریه و از قدیمی‌ترین خانه‌های شیراز است. در واقع این بنا در دو دوره ساخته شده و در هر دوره قسمت‌هایی از آن بنا گردیده است. این خانه تاریخی در نزدیکی ارگ کریم خان و روبروی دیوانخانه کریمخانی واقع شده است. خانه محتشم شیراز در آبان 1356 به ثبت آثار ملی رسید و هم در آن دوران و هم در دوره اخیر مورد بازسازی و مرمت قرار گرفت و امروزه در این خانه به روی بازدیدکنندگان باز است.
مدخل اصلی خانه محتشم شیراز در خیابان 22 بهمن یا شاهپور سابق قرار دارد و همچنین دو درب دیگر در بن‌بست شمالی قرار دارد. محور تقارن بنا به صورت شرقی غربی است. قسمت غربی قدیم‌تر و پرآذین‌تر است و متعلق به دوره زندیه. قسمت شرقی اما در دوره قاجار ساخته شده و زرق و برق کمتری دارد.
ورودی ساختمان زندیه خانه محتشم راهرویی 7 متری و آجری با کاشی‌کاری‌هایی در بعضی قسمت‌هاست. بنا دو طبقه دارد و دو ستون سنگی زیبا و نقش‌دار، ایوان شاه‌نشین را مشخص می‌کنند. سنگ‌های ایوان حجاری شده و پر از نقش گل و حیوانات وحشی است. در دو طرف شاه‌نشین دو پستو و دو راهرو و پله برای رفتن به طبقه دوم قرار دارد. در راست و چپ این راهروها نیز دو اتاق سه دری در هر طرف قرار گرفته است. همچنین دو اتاق موسوم به نمازخانه در کنار سه دری‌ها واقع شده است که به تالار اصلی نیز دید دارد. این بخش‌ها پر از کاشی‌کاری، نقش و نگار، سقف‌های چوبی نقاشی شده، گچبری و ... است. ارسی‌ها پر از جزئیات ظریف و دلربا هستند. آینه‌کاری‌ها و شیشه‌های رنگی جلوه‌ای تازه به فضا می‌بخشند. گره‌کاری‌های ارسی‌ها مشابه چیزیست که در ارگ کریم‌خان می‌توان مشاهده کرد.
بخش قاجاری خانه محتشم مشرف به خیابان، دو طبقه و فاقد هنرنمایی‌های بخش زندی است. بخش شمالی شش اتاق تو در تو و بخش زیرزمین دارای انباری است. حیاط نیز باغی مصفاست با دو حوض سنگی شرقی غربی که چندین فواره دارد.

موقعیت