تخت جمشید یکی از بزرگترین نشانه های تمدن ایلام است که در شهرستان مرودشت کمی آن طرف تر از شهر شیراز، استوار رخ می نماید. زمانی که به این منطقه نزدیک می شویم، ستون های تخت جمشید با سر ستون های شگفت انگیز و مجسمه های اسب و شیر، هرکسی را به حیرت وا می دارد.
اثری که در فرمانروایی هخامنشیان بنا شد و ساسانیان کتیبه هایی بر آن افزودند و مسلمانان به آن لقب هزارستون یا چهل منار دادند و به سلیمان نبی منتسبش کردند. بنایی که سینه به سینه حفظ شد و حتی آتش سوزی عظیمی که اسکندر مقدونی به پا کرد؛ موجب نابودی آن نشد. معماری این بنا در تلفیق با فرهنگ و افسانه های مصر، بابل، یونان، ماد و آشور، تبدیل به اثری جهانی و همگانی شد.
عجایب تخت جمشید که در زمینی به مساحت ۱۲۵ هزار متر مربع قرار دارد از دروازه ملل آغاز می شود که بعد از گذر از پله ها به آن می رسیم و در مقابلمان دو گاو عظیم الجثه بالدار با سر انسان و ریش هایی با نقش گل نیلوفر که نمادی از حکمت و صلح است، رخ می نماید. سپس کاخ آپادانا یکی از زیباترین کاخ های تخت جمشید و در پی آن کاخ های G، مرکزی،H اختصاصی داریوش، هدیش و دروازه ناتمام و جان پناه شاخدار قرار دارد. همچنین تالار تخت و موزه و خزانه که در هر کدام نوشته هایی به خط ایلامی بابلی و فارسی باستان حکاکی شده به همراه مجسمه هایی از انسان بالدار و حیوانات اسرارآمیز و تصاویر پادشاهان هخامشی و شاهان سایر ملل که برای عرض احترام به نزد پادشاه آمده اند، حجاری شده است.
در تخت جمشید سالانه جشن ها و برنامه های مختلفی اجرا می شود و ماجرای سوختن تخت جمشید را چنان پر شکوه و با سوز و گداز برگذار می کنند که خون و غیرت هر ایرانی به جوش می آید.