سازه رباط ویرانی به عصر تیموریان و صفویان بازمیگردد. این بنا کاروانسرایی در محور مواصلاتی تابستانی نیشابور به توس بوده است. معماری بنا به صورت سرپوشیده و فاقد حیاط مرکزی است. این رباط نه غرفه دارد؛ هشت غرفه رودرروی هم ساخته شدهاند و یک غرفه در انتهای ساختمان قرار گرفته است که همگی دارای طاقهای جناقی هستند.
این مکان که در سال 1377 به ثبت ملی رسیده است، در سال 1385 به عنوان موزه مردم شناسی رباط ویرانی آغاز به کار کرد. نخستین موزه مردمشناسی در ایران که به صورت تخصصی به معرفی صنایع و حرفههای سنتی خراسان میپردازد. فیروزهتراشی، هرکاره تراشی، زینسازی، گاریسازی، جاروبافی، حصیربافی، پوستیندوزی، حلاجی، کفاشی، عطاری و ...از مشاغلی است که در این موزه معرفی شدهاند.
بنا بر اسناد تاریخی در سال 1295 هجری، 336 حرفه در این منطقه وجود داشته است که شعربافی، خبازی، بقالی و زراعت در صدر آنها قرا داشتهاند. مشاغلی مانند آهنگری، فرشبافی و از این قبیل نیز معرفی شدهاند. بیشتر این حرفهها با کمک مجسمههای بومی و شبیهسازی معرفی شدهاند.