حمام جارچی اصفهان همزمان با بسیاری از بناهای میدان نقش جهان، حوالی سال 1019 قمری، قریب به 450 سال پیش، به همت ملک سلطان جارچی باشی، جارچی شاه عباس اول، ساخته شد. این حمام به اضافه سرای جارچی، کاخ جارچی و مسجد جارچی، برای انتفاع عموم مردم ایجاد شد که البته امروزه کاخ جارچی کاملاً از بین رفته است، اما سه بنای دیگر همچنان پابرجا هستند.
این حمام تا سال 1359 شمسی مورد استفاده قرار میگرفت؛ پس از این سال به مرور متروکه شد و معتادین در آن اجتماع میکردند. در سال 1382 بود که یکی از خیرین اصفهانی به نام سید احمد افتخاری سرقفلی حمام را خریداری کرد و سپس به همراهی شهرداری و میراث فرهنگی اصفهان، در طی 9 سال و با هزینه بیش از 4 میلیارد تومان به بازسازی آن همت گماشت.
هم اینک 950 متر از زیربنای 2000 متری حمام جارچی بازسازی شده است و با تغییر کاربری، به عنوان رستوران سنتی فعالیت میکند. فاز دوم بازسازی نیز در حال انجام است تا بخش باقی مانده به عنوان سفرهخانه استفاده شود.
حمام جارچی باشی اصفهان مانند دیگر حمامهای عمومی ایرانی از چند بخش سربینه، گرمینه، رختکن و چال حوض تشکیل شده است. حمام دو بخش زنانه و مردانه داشته که به صورت همزمان میتوانسته است فعالیت کند. مردم با بهایی اندک به اینجا میآمدند و گرد از تن برمیگرفتند.
سقفهای زیبا، گنبدها و کاشیکاریها، حمام را بسیار باصفا کرده بود. بر روی گنبدهای کوچک سوراخهایی تعبیه شده است که با شیشههای کلفتی که دید به داخل نداشتند، پوشیده شده است. این شیشهها باعث شکست و انعکاس نور و در نتیجه تامین نور حمام میشدند. مصالح اصلی خشت و سنگ و تزئینات اصلی، کاشیکاریهای کف و تا نیمه دیوارها بوده است.
حوضهای میان حمام با فوارههای زیبا و جوی هایی که داخل حمام روان بودند، آب مورد نیاز را تامین میکردند. سیستم گردش آب در این حمام بسیار جالب است. سوخت حمام در ابتدا چوب و در دوره متاخر، گازوئیل بوده است. دیدن حمام جارچی اصفهان هم فال است و هم تماشا.