شهر اصفهان آثار و ابنیه تاریخی مختلفی دارد که بازدید از آنها ما را به دل قرون و اعصار گذشته میبرد. یکی از بناهای دیدنی این شهر بنای توحیدخانه اصفهان است که در دوره صفوی احداث شده. توحیدخانه یک بنای خشتی و گلی است که در حاشیه میدان نقش جهان و در ضلع شمالی عمارت عالی قاپو واقع شده است. از تاریخ ساخت یا سازنده بنای توحیدخانه اطلاعی در دست نیست اما به نظر میرسد توحیدخانه به فرمان شاه عباس کبیر بنا شده است.
بنای توحیدخانه معماری منحصر به فردی دارد و دارای یک گنبدخانه دوازده ضلعی در میانه و حجرههای متعدد در اطرافش است. در مورد کاربری بنای توحیدخانه نظرات مختلفی وجود دارد. به نظر میرسد بنای توحیدخانه محلی برای جمع شدن و ذکر گفتن صوفیان در عصر صفوی بوده است. از آنجایی که پادشاه زمان لازم برای ارشاد و راهنمایی صوفیان نداشت مقامی به نام خلیفه الخلفا مسئول رسیدگی به ارشاد و راهنمایی صوفیان میشد. علاوه بر این، بنای توحیدخانه به عنوان محلی برای بستنشینی بوده است. در دوره صفوی بسیاری از اعتراضات مردمی در توحیدخانه برپا میشده است.
این بنا در دوره قاجار کاربری خود را از دست داد و در دوره پهلوی به عنوان زندان مورد استفاده قرار گرفت. در دوره پهلوی بخشهای دیگری به بنا افزوده شد اما در دهه شصت شمسی بنای توحیدخانه به وزارت فرهنگ واگذار شد. امروزه این بنای زیبا در اختیار دانشکده هنر اصفهان قرار دارد.